Talar koronny Jana III Sobieskiego i talary polski królewskiej!

Talar koronny Jana III Sobieskiego i polski talar królewski mają bardzo duże znaczenie historyczne i numizmatyczne jako monety z przeszłości Polski. Co warto wiedzieć na temat tych cennych monet?

 

Wstęp do talarów polski królewskiej

Talary były monetami o dużym nominale i wadze. Wybijane były głównie ze srebra wysokiej próby, co czyniło je atrakcyjnymi nie tylko w obrocie wewnętrznym, ale i międzynarodowym. Standardowo srebrny talar nie ważył zawsze dokładnie tyle samo - waga to od 27,8 gram, do nawet 29 gramów. W czasach, kiedy w obiegu dominowały drobniejsze monety, talar stanowił znaczącą wartość. Polskie talary królewskie często były bogato zdobione, z wyrafinowanymi detalami. Na awersie talarów umieszczano wizerunek króla lub władcy emitującego monetę, natomiast na rewersie znajdowały się godła, herb królestwa lub symbole władzy.

Z powodu swojej wartości i piękna, talary były często topione lub wyprowadzane z kraju. Dlatego dziś są one cennymi i poszukiwanymi obiektami dla kolekcjonerów. W odróżnieniu od późniejszych bardziej ujednoliconych systemów monetarnych talary mogły się różnić wzorami i symbolami w zależności od miejsca ich wybicia, co dodatkowo podnosi ich unikalność. Talary świadczyły o wysokim poziomie umiejętności i zaawansowaniu technicznym mennic, które je produkowały. Mennictwo koronne w Rzeczypospolitej osiągnęło bardzo wysoki poziom, szczególnie w XVI i XVII wieku.

Ciekawostka: Każdy talar miał swoją własną historię i mógł opowiadać różnorodne aspekty historii Polski, co dla kolekcjonerów i historyków jest bezcenną wartością. Monety te niekiedy pełniły funkcję narzędzia propagandowego, na przykład poprzez upamiętnianie ważnych wydarzeń, sukcesów militarnych czy zawartych unii. Były one również środkiem, który manifestował potęgę i bogactwo Rzeczypospolitej.

 

Talar koronny Jana III Sobieskiego

Talar koronny Jana III Sobieskiego ma bardzo duże znaczenie historyczne i numizmatyczne jako moneta z przeszłości Polski. Najbardziej popularny Talar koronny Jana III Sobieskiego był srebrną monetą emitowaną najprawdopodobniej przez mennicę Bydgoską za rządów Jana III Sobieskiego panującego w latach 1674–1696.

 

Jan III Sobieski był wybitnym polskim królem i dowódcą wojskowym, najbardziej znanym ze zwycięstwa w bitwie pod Wiedniem w 1683 roku, po której otrzymał on przydomek „Lew Lechistanu”.

Zdjęcie: Talar koronny Jana III Sobieskiego 

 

Talar koronny Jan III Sobieski przedstawia portret króla na awersie i polski herb królewski na rewersie. Zawiera on również inskrypcję na obrzeżu, która brzmi INGENTIBUS AUSIS QUO VIS MONSTRAT ITER, co tłumaczy się jako „Wskazuje drogę wielkim przedsięwzięciom, dokądkolwiek tylko chcesz”. Co ciekawe, jest to pierwsza polska moneta obiegowa z inskrypcją umieszczoną na obrzeżu.

 

Wartość talara koronnego Jana III Sobieskiego różni się w zależności od takich czynników, jak jego stan, rzadkość i zainteresowanie kolekcjonerów. Jako że jest to wyjątkowo rzadko występująca moneta, jej ceny sprzedaży oscylują wokół 95-100 tysięcy euro.

 

Talary Polski Królewskiej

Polski talar królewski był srebrną monetą, która w przeszłości była standardową jednostką monetarną w Polsce. Projekt polskiego talara królewskiego ewoluował w czasie, a różni polscy królowie i władcy emitowali własne wersje tej monety. Był często używany do handlu i rzemiosła w obrębie Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Warto również wspomnieć, że talary bity były w różnych mennicach, z których każda mogła wnieść nieco odmienny charakter do swoich wyrobów. W związku z różnymi mennicami możemy mówić o talarach wileńskich, talarach olkuskich, talarach bydgoskich talarach toruńskich, talarach gdańskich, talarach elbląskich, talarach wschowskich oraz talarach krakowskich.

 

Podobnie jak w przypadku innych monet kolekcjonerskich, wartość polskiego talara królewskiego zależy od takich czynników, jak rzadkość, jego stan zachowania i popyt wśród kolekcjonerów.

 

Dobrze zachowane egzemplarze z wyraźnymi detalami są na ogół wartościowe dla kolekcjonerów, dlatego też osiągają one spore ceny na poziomie kilkudziesięciu tysięcy euro w domach aukcyjnych.

 

Do monet polski królewskiej zaliczane są między innymi monety emitowane za panowania poniższych królów:

• Zygmunt August – miejsce emisji Wilno – 1564 rok oraz 1565 rok (pierwszy obiegowy talar Rzeczpospolitej),
• Stefan Batory – miejsce emisji Olkusz – 1580 rok (talar olkuski),
• Stefan Batory – miejsce emisji Wilno – 1580 rok (talar wileński),
• Zygmunt III Waza – miejsce emisji Bydgoszcz – od 1614 rok (talar bydgoski),
• Zygmunt III Waza – miejsce emisji Bydgoszcz – 1620-1624 rok (talar lekki),
• Zygmunt III Waza – miejsce emisji Toruń – 1630 rok (talar toruński),
• Władysław IV Waza – miejsce emisji Bydgoszcz – 1636 rok (talar koronny),
• Władysław IV Waza – miejsce emisji Toruń – 1645 rok (talar toruński - bicie w latach 1632-1648),
• Jan II Kazimierz – miejsce emisji Kraków – 1649, 1650 rok (talar krakowski),
• Jan II Kazimierz – miejsce emisji Toruń – 1649 rok (talar toruński),
• Jan II Kazimierz – miejsce emisji Elbląg – 1651 rok (talar elbląski),
• Jan II Kazimierz – miejsce emisji Gdańsk – 1650 rok (talar gdański),
• Michał Korybut Wiśniowiecki – miejsce emisji Elbląg – 1671 rok (półtalar elbląski),
• Jan III Sobieski – miejsce emisji Bydgoszcz – prawdopodobnie 1684 rok (talar koronny),
• Jan III Sobieski – miejsce emisji Gdańsk - 1685 rok (talar gdański),
• August II Mocny – miejsce emisji Lipsk – 1702 rok (talar lipski),
• August III Sas – miejsce emisji Lipsk – 1754, 1762 rok (talar sasko-polski, talar lipski),
• Stanisław August Poniatowski – 1782 rok (talar),
• Stanisław August Poniatowski – 1795 rok (ostatnie z polskich talarów królewskich).

 

Talary te były również wydawane z okazji różnych ważnych wydarzeń, między innymi były to talary z oblężenia Gdańska i Torunia, Talar Targowicki czy Bezkrólewie – talar toruński z okresu bezkrólewia między panowaniem Zygmunta III Wazy oraz Władysława IV Wazy.

 

Zdjęcia talarów koronnych:

Zdjęcie: Talar Zygmunta Augusta z 1564 wybity w Wilnie.

 

Zdjęcie: Talar Stefana Batorego z 1580 wybity w Olkuszu.

 

Zdjęcie: Talar Zygmunta III Wazy z 1630 bity w Toruniu.

 

Zdjęcie: Talar Władysława IV Wazy z 1636 wybity w Bydgoszczy.

 

Zdjęcie: Talar Władysława IV Wazy z 1645 wybity w Toruniu.

 

Zdjęcie: Talar Jana II Kazimierza z 1650 wybity w Krakowie.

 

Zdjęcie: Talar Jana II Kazimierza z 1651 wybity w Elblągu.

 

Zdjęcie: Talar Jana II Kazimierza z 1651 wybity we Wschowie.

 

Zdjęcie: Półtalar Michała Korybuta Wiśniowieckiego z 1671 wybity w Elblągu.

 

Zdjęcie: Talar Jana III Sobieskiego z 1685 wybity w Gdańsku.

 

Zdjęcie: Talar Augusta II Mocnego z 1702 wybity w Lipsku.

 

Zdjęcie: Talar Augusta III Sasa z 1762 wybity w Lisku.

 

Zdjęcie: Talar Stanisława Augusta Poniatowskiego z 1782 wybity w Warszawie.

 

 

Zdjęcie: Talar Stanisława Augusta Poniatowskiego z 1795 wybity w Warszawie (ostatni talar Rzeczpospolitej Obojga Narodów).

 

 

Dziś w sprzedaży znaleźć można także repliki polskich talarów, które są przeznaczone dla koneserów historii oraz dla kolekcjonerów. Są to talary Polski Królewskiej, które wyprodukowane są ze srebra złoconego i sprzedawane są w dekoracyjnym albumie z certyfikatami.

 

Stare talary polskie ze względu na swoją rzadkość są więc znakomitą propozycją dla mających znaczne środki kolekcjonerów – głównie w wariantach oryginalnych, ale także jako repliki, czy nawet historyczne, ale fałszywe monety jak w przypadku fałszerstwa Józefa Majnerta w odniesieniu do talara Michała Korybuta Wiśniowieckiego.

 

Źródła: 
https://marciniak.onebid.pl/pl/monety-jan-iii-sobieski-talar-koronny-bydgoszcz-rzadkosc/1744350
https://archiwum.niemczyk.pl/product/121269/jan-iii-sobieski-talar-koronny-bez-daty-bydgoszcz
https://onebid.pl/pl/monety-rr-michal-korybut-wisniowiecki-talar-elblag-1671-falszerstwo-xviiiw-falszerstwo-majnerta-xix-wiek/346039