Indyjskie banki wyciągną ręce po „barbarzyński relikt”?

Rząd Indii planuje zezwolić bankom na przyjmowanie złota jako oprocentowanego depozytu. Metal nazwany przez lorda Keynesa „barbarzyńskim reliktem” miałby też zostać zaliczony do rezerw obowiązkowych, podobnie jak ma to miejsce w Turcji.

Władze Indii proponują plan „monetyzacji” złota, chcąc włączyć do systemu finansowego część z szacowanych na 20 tysięcy ton „bezproduktywnych” zasobów królewskiego metalu znajdującego się w posiadaniu Hindusów. Indie są największym na świecie konsumentem złota, które stanowi trzon oszczędności 70% mieszkańców indyjskiej wsi. Złoto w Indiach jest nie tylko środkiem tezauryzacji przekazywanym przez pokolenia, ale też ważnym elementem kultury i religii.

Projekt rządowej propozycji zakłada, że indyjskie banki mogłyby przyjmować depozyty w złocie o minimalnej wielkości 30 gramów na minimum 12 miesięcy. Odsetki byłyby wypłacane dopiero po 30 lub 60 dniach od założenia złotej lokaty. 

Zarówno odsetki jak i zainwestowany kapitał miałyby być wypłacane w złocie, a przychody byłyby zwolnione od podatku – donosi agencja Reutera. Dla indyjskich władz „plan monetyzacji złota” jest próbą objęcia kontrolą obrotu złotem, będącym głównym konkurentem dla produkowanej przez Bank Rezerw Indii rupii, w ostatnich latach tracącej na wartości średnio 8,6% rocznie.

„Jeśli ta propozycja wejdzie w życie, banki mogłyby przeznaczyć dodatkową gotówkę na udzielanie pożyczek. Zwiększyłoby to płynność w systemie” – powiedział gazecie „The New Indian Express” przedstawiciel jednego z banków. W ramach rządowej propozycji banki mogłyby też przetapiać złoto na monety lub sprzedawać w zamian za zagraniczne waluty.

Dla banków może to być niezły biznes pozwalający włączyć żółty metal do bazy monetarnej, zwiększając w ten sposób możliwości kreacji pieniądza przez system bankowy. Tym bardziej, że złote depozyty miałyby być zaliczone nie tylko do rezerwy obowiązkowej (części wkładów klientów, które banki komercyjne zobowiązane są trzymać w banku centralnym), ale też do rezerwy płynności, którą obecnie tworzą papiery skarbowe. Podobne regulacje kilka lat temu wdrożyła Turcja, gdzie banki mogą zaliczać złoto do rezerwy obowiązkowej.

Patrząc w szerszym kontekście, wdrożenie indyjskiego „planu monetyzacji złota” byłoby pierwszym krokiem na drodze do powrotu metalu do systemu monetarnego, z którego zostało wygnane w roku 1971, gdy prezydent USA Richard Nixon zawiesił (a trzy lata później ostatecznie zakończył) wymienialność dolara na złoto. Ewentualny powrót złota do systemu monetarnego byłby momentem przełomowym w historii XXI wieku.

Krzysztof Kolany