NBP kupił we wrześniu ok. 25 ton złota. Do celu 700 ton brakuje ok. 27 ton

Co pokazały dane NBP z 7 października

Na początku każdego miesiąca NBP podaje wartość oficjalnych aktywów rezerwowych z końca poprzedniego. Na 30 września pozycja „złoto monetarne”, czyli złoto należące do banku centralnego i zaliczane do rezerw państwa, była warta 348,64 mld zł, czyli prawie 90,7 mld dolarów. Wszystkie rezerwy to około 1,14 bln zł, więc złoto stanowi w nich 30,7%. Miesiąc wcześniej udział wynosił 30,3%. W tym zestawieniu NBP nie podaje liczby ton, tylko wartość. Liczbę uncji da się jednak wyliczyć: wystarczy porównać wartość złota z jego ceną na koniec miesiąca. Bankier.pl zrobił to 7 października i wyszło mu około 815 tysięcy uncji kupionych we wrześniu. W przeliczeniu na tony to około 25,3 tony. Ciekawe jest to, że wartość złota w rezerwach wzrosła, choć sam kruszec we wrześniu potaniał. Według Bankier.pl cena złota w dolarach spadła w tym miesiącu o 6,6%. Gdyby NBP nic nie dokupił, wartość jego złota spadłaby mniej więcej o tyle samo. Wzrosła głównie dlatego, że przybyło metalu; na wartość w złotych wpływa też kurs złotego do dolara.

Ile ton ma Polska: około 673, a nie 693,8

Liczba 693,8 tony pojawiła się 7 października w tekście Bankier.pl (obok wyliczenia 673,3 tony) i 9 października w euronews.pl. Z oficjalnych danych NBP wychodzi mniej. Na koniec sierpnia NBP miał oficjalnie 20,833 mln uncji złota, czyli około 648 ton (podaje to raport o płynności w walutach obcych, opublikowany pod koniec września; w nim, inaczej niż w comiesięcznym zestawieniu wartości, NBP podaje liczbę uncji). Do tego dochodzi około 25,3 tony z września, co daje około 673 tony. Do tego samego wyniku można dojść inaczej: na koniec 2025 roku Polska miała 550,2 tony, a od stycznia przybyło około 123 ton. Do 700 ton brakuje więc około 27 ton, czyli mniej więcej tyle, ile NBP kupił w samym wrześniu. Dokładną liczbę ton na koniec września bank poda w raporcie zaplanowanym na 21 października 2026 roku.

Jak NBP doszedł do tego miejsca

Zakupy idą seriami od kilku lat. Na koniec 2022 roku Polska miała około 229 ton złota. W 2023 roku NBP kupił około 130 ton, w 2024 około 90 ton (rok zamknął z 448,2 tony), a w 2025 około 102 tony, co według World Gold Council (międzynarodowej organizacji branży złota) dało mu pozycję największego kupca wśród banków centralnych na świecie. Na koniec 2024 roku złoto stanowiło 16,9% polskich rezerw. Dziś to prawie dwa razy więcej. W styczniu 2026 roku zarząd NBP podniósł cel do 700 ton. Od tego czasu bank kupował nierówno: w lutym około 20 ton, w sierpniu 7,8 tony, we wrześniu około 25 ton. Według zestawień World Gold Council, które przytacza Bankier.pl, Polska zajmuje pod względem ilości złota dziesiąte miejsce na świecie. Wyprzedza Europejski Bank Centralny, Wielką Brytanię i Hiszpanię. Dziewiąta Japonia ma około 846 ton.

Dlaczego bank centralny trzyma złoto

NBP tłumaczy to od lat tak samo: złoto nie jest zobowiązaniem żadnego państwa ani instytucji, więc nie niesie ryzyka, że jego wystawca nie zapłaci. Obligacja, nawet amerykańska, jest czyimś długiem, a złoto w skarbcu nie. Według banku centralnego właśnie dlatego kruszec jest strategicznym składnikiem rezerw. W tym samym tygodniu Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu 6–7 października zostawiła stopę referencyjną, czyli główną stopę procentową NBP, od której zależy oprocentowanie kredytów i lokat, na poziomie 3,75%. Prezes NBP Adam Glapiński po posiedzeniu wiązał tę decyzję ze wzrostem inflacji, związanym z cenami surowców energetycznych na świecie. Z kolei w USA rentowność 30-letnich obligacji, czyli oprocentowanie, jakie płaci rząd USA za pożyczkę na 30 lat, 7 października wróciła do poziomu najwyższego od 2002 roku (dane Bloomberga). To ma znaczenie dla złota, bo złoto nie płaci odsetek: im więcej dają obligacje, tym więcej kosztuje trzymanie kruszcu zamiast nich. O związku stóp procentowych z ceną złota pisaliśmy szerzej we wrześniu, w tekście o stopach i złocie.

Złoto banku centralnego a złoto kupowane prywatnie

Zakupy NBP nie przesądzają o cenie złota w przyszłym miesiącu. Bank kupił we wrześniu najwięcej w tym roku, a cena w tym samym czasie spadła. Popyt banków centralnych to tylko jeden ze składników światowego rynku, obok inwestorów, jubilerów i przemysłu. Różni się też skala i forma. NBP kupuje na rynku hurtowym sztabki o masie około 400 uncji, czyli 12,4 kg każda. Osoba prywatna kupuje sztabki od 1 grama do 1 kilograma i monety bulionowe, czyli monety inwestycyjne, których cena zależy od zawartości kruszcu, a nie od wartości kolekcjonerskiej. W naszym sklepie internetowym we wrześniu najczęściej zamawianym złotem były monety jednouncjowe, australijski Kangur i Krugerrand, oraz sztabki 1 g. Złoto inwestycyjne jest w Polsce zwolnione z VAT, więc cena zależy głównie od bieżących notowań i marży sprzedawcy. Aktualną cenę grama i uncji w złotych, z wykresem, pokazujemy na stronie cena złota dziś. Sztabki wszystkich gramatur z mennic akredytowanych przez LBMA (London Bullion Market Association, londyńskie stowarzyszenie rynku kruszców) są w kategorii sztabki złota.

Kiedy kolejne dane

• 21 października 2026: raport NBP o płynności w walutach obcych z oficjalną liczbą uncji na koniec września. Pokaże, czy szacunek 25,3 tony się potwierdza.
• Początek listopada 2026: wartość rezerw na koniec października. Z niej da się wyliczyć, czy NBP doszedł do 700 ton.
• Na bieżąco: decyzje Rady Polityki Pieniężnej (RPP) i dane o inflacji w Polsce, które wpływają na kurs złotego, a przez niego na cenę złota w złotych.

O autorze

Marek Bacławski — Prezes Zarządu IDFMETALE P.S.A., dealer kruszców zarejestrowany w NBP. Od kilkunastu lat prowadzi obrót złotem i srebrem inwestycyjnym w oddziałach w Katowicach, Warszawie i Krakowie.