Banki centralne kupiły we wrześniu ok. 63 tony złota. Najwięcej od listopada 2024

Skąd liczba 63 tony

World Gold Council co miesiąc składa statystykę zakupów i sprzedaży złota przez banki centralne. Korzysta z tego, co banki same publikują, i z danych MFW, które spływają z kilkutygodniowym opóźnieniem. Dlatego pierwsza liczba za dany miesiąc jest wstępna i bywa później poprawiana, gdy dojdą raporty mniejszych banków. Wrzesień wypadł mocno. Według WGC banki centralne kupiły łącznie około 63 ton, najwięcej od listopada 2024 roku. To wynik netto, czyli zakupy pomniejszone o sprzedaż. A sprzedających w tym roku nie brakowało: według omówienia danych WGC, które 15 października opublikował dom maklerski XTB, część banków sprzedawała złoto po wybuchu wojny USA i Izraela z Iranem, żeby zdobyć gotówkę na bieżące potrzeby. Których banków to dotyczy i w jakich ilościach, wstępne dane jeszcze nie pokazują.

Polska: 123 tony od stycznia, około 673 tony w skarbcu

Polskie liczby znamy z danych samego NBP. We wrześniu bank kupił około 25,3 tony złota, najwięcej od 19 miesięcy. Ta liczba nie pada wprost w komunikacie, bo w comiesięcznym zestawieniu rezerw NBP podaje wartość złota, a nie jego masę. Wylicza się ją, dzieląc wartość złota w rezerwach przez jego cenę na koniec miesiąca. Szczegóły tego wyliczenia opisaliśmy w tekście NBP kupił we wrześniu ok. 25 ton złota. Od stycznia do końca września NBP dokupił około 123 ton. Polska ma więc w skarbcu około 673 ton złota, a do celu 700 ton, przyjętego przez zarząd NBP 20 stycznia 2026 roku, brakuje około 27 ton. Bankier.pl, opierając się na zestawieniach francuskiego banku Societe Generale i WGC, pisze 16 października, że Polska zmierza do tego, by trzeci rok z rzędu być największym kupcem złota wśród banków centralnych na świecie.

Chiny: 23 tony we wrześniu, 23. miesiąc zakupów z rzędu

Ludowy Bank Chin podał 7 października, że jego zasoby złota wzrosły we wrześniu o 740 tysięcy uncji (uncja trojańska to około 31,1 g). World Gold Council przelicza to na około 23 tony i zaznacza w opracowaniu z 15 października, że to największy miesięczny zakup od października 2023 roku. Chiński bank kupuje złoto 23. miesiąc z rzędu. W całym trzecim kwartale dokupił około 63 ton, a od początku roku około 103 ton. Jego zasoby to około 2410 ton, czyli według WGC około 8,5% wszystkich oficjalnych rezerw Chin. Warto tu uważać na liczby, które krążą w sieci. W części serwisów Chiny mają 21 ton zakupów we wrześniu i około 2200 ton zasobów, w innych 23 tony i 2410 ton. Różnica bierze się z innego przeliczenia uncji na tony i z tego, od którego stanu liczy się zmianę. Podajemy liczby WGC, bo to ona przygotowuje porównania między krajami. W tym samym czasie złoto kupowali w Chinach także inwestorzy prywatni. Według WGC chińskie fundusze ETF na złoto, czyli fundusze notowane na giełdzie, które trzymają fizyczny kruszec, powiększyły się we wrześniu o 11 ton, do rekordowych 304 ton na koniec miesiąca.

Dlaczego banki kupują, choć złoto potaniało

Wrzesień nie był miesiącem drożejącego złota. Według Bankier.pl cena w dolarach spadła w tym miesiącu o 6,6%. Według zestawienia domu maklerskiego XTB z 15 października w styczniu uncja kosztowała ponad 5500 dolarów, a w połowie października około 4100–4150 dolarów, czyli mniej więcej o jedną czwartą mniej. W piątek 16 października o 7:15 uncja kosztowała około 4170 dolarów. Wrześniowe zakupy banków przypadły więc na miesiąc spadku ceny. Uzasadnienie, które podają same banki, jest od lat podobne. NBP mówi, że złoto nie jest zobowiązaniem żadnego państwa ani instytucji, więc nie niesie ryzyka, że ktoś nie spłaci długu. Obligacja, nawet amerykańska, jest czyimś długiem, a sztabka w skarbcu nie. Z corocznej ankiety World Gold Council wśród banków centralnych, którą przytaczał 15 października XTB, wynika, że rekordowe 45% banków centralnych spodziewa się zwiększenia zasobów złota w ciągu najbliższego roku. Drugą stronę rynku widać w USA. W czwartek 15 października dziesięcioletnie obligacje rządu USA płaciły około 5,1% rocznie. To ważne dla złota, bo kruszec nie przynosi odsetek: im więcej płacą obligacje, tym więcej kosztuje trzymanie złota zamiast nich. Zakupy banków centralnych to tylko jeden ze składników popytu, obok inwestorów, jubilerów i przemysłu, i same nie przesądzają o cenie w kolejnym miesiącu.

Złoto banku centralnego a sztabki i monety na rynku detalicznym

Bank centralny kupuje na rynku hurtowym sztabki o masie około 400 uncji, czyli około 12,4 kg każda. Osoba prywatna kupuje sztabki od 1 grama do 1 kilograma oraz monety bulionowe, czyli monety inwestycyjne, których cena zależy od zawartości kruszcu, a nie od wartości kolekcjonerskiej. W obu przypadkach punktem odniesienia jest ta sama światowa cena złota, przeliczana na złote po bieżącym kursie dolara. Złoto inwestycyjne jest w Polsce zwolnione z VAT, więc cena dla klienta zależy głównie od notowań i marży sprzedawcy. Bieżącą cenę grama i uncji w złotych, z wykresem, pokazujemy na stronie cena złota dziś. Sztabki z rafinerii akredytowanych przez LBMA (London Bullion Market Association, londyńskie stowarzyszenie rynku kruszców) są w kategorii sztabki złota.

Kiedy kolejne dane

• 21 października 2026: raport NBP o płynności w walutach obcych z oficjalną liczbą uncji na koniec września. Pokaże, czy szacunek 25,3 tony i około 673 ton się potwierdza.
• 27–28 października 2026: posiedzenie Rezerwy Federalnej (Fed), banku centralnego USA. Według FedWatch, narzędzia giełdy CME (Chicago Mercantile Exchange), które przelicza ceny kontraktów terminowych na szanse zmian stóp, rynek 15 października wyceniał szansę podwyżki stóp na około 30%.
• Koniec października 2026: kwartalny raport World Gold Council o popycie na złoto za III kwartał, z pełniejszymi danymi o bankach centralnych.
• Początek listopada 2026: wartość polskich rezerw na koniec października. Z niej da się wyliczyć, czy NBP doszedł do 700 ton.

O autorze

Marek Bacławski — Prezes Zarządu IDFMETALE P.S.A., dealer kruszców zarejestrowany w NBP. Od kilkunastu lat prowadzi obrót złotem i srebrem inwestycyjnym w oddziałach w Katowicach, Warszawie i Krakowie.