Wartość złota na przestrzeni lat i dziś – jak się zmieniała?

Wartość złota podlegała znacznym wahaniom na przestrzeni lat z powodu różnych czynników ekonomicznych, geopolitycznych i rynkowych. Złoto było używane jako środek do lokaty majątku i waluta od tysięcy lat i w tym czasie na jego cenę miały między innymi wpływ dynamika podaży i popytu, inflacja, stopy procentowe, zmiany kursów walut i nastroje inwestorów. Zobacz, jak zmieniała się wartość złota na przestrzeni lat!

WAŻNE: W artykule w celu zobrazowania realnej wartości złota, celowo przedstawiliśmy wykresy z oraz bez wskaźnika inflacji.

Wartości złota — wykres zmian na przestrzeni lat

Grafika: Wykres procentowej zmiany wartości złota na przestrzeni lat (dane od 1900 roku do 2023).

Stabilna wartość złota do XX wieku

Złoto było używane jako forma pieniądza i inwestycja od czasów starożytnych cywilizacji. W tym czasie wartość złota była stosunkowo stabilna w porównaniu z innymi towarami, co przekładało się na jego popularność w handlu oraz jako lokata kapitału.

Trudno precyzyjnie ocenić, jaka była wartość złota w średniowieczu, starożytności czy innych dawnych czasach. W dawniejszych czasach najczęściej określano wartość złota w relacji do srebra – zwykle było ono warte 15,5 uncji srebra.

Ciekawostka: Dziś za 1 uncje złota kupilibyśmy ponad 85 uncji srebra, więc różnica w wartości względem srebra jest znacząca na korzyść wzrostu wartości złota.

Dodatkowo wiele krajów przyjęło standard złota w XIX i na początku XX wieku, co spowodowało, że ich waluty były zabezpieczone stałą ilością złota, dlatego również przyczyniło się to do stabilnych wartości złota utrzymujących się na tym samym poziomie przez bardzo długi czas.

Dynamiczna zmiana wartości złota do II wojny światowej

W XX wieku wartość złota zaczęła znacznie się wahać w porównaniu do poprzednich wieków, co spowodowało również duże zmiany w portfelach inwestorów.

Wartość złota podlegała przede wszystkim znacznym zmianom w okresach niestabilności gospodarczej, takich jak Wielki Kryzys i dwie wojny światowe. Od tego momentu ceny złota stopniowo zaczęły wzrastać.

Złoty boom lat 70. XX wieku

Po II wojnie światowej kluczowym wydarzeniem wpływającym na wartość złota była umowa z Bretton Woods w USA, która ustanowiła system stałego kursu walutowego, w którym dolar amerykański był powiązany ze złotem. Jednak system ten załamał się na początku lat 70., co doprowadziło do utraty parytetu złota oraz zwiększonej zmienności cen tego kruszcu.

W latach 70. obawy o inflację oraz o załamanie systemu z Bretton Woods doprowadziły do gwałtownego wzrostu cen złota. Gdy spojrzy się na wartość złota wykres z tego okresu wskazuje, że cena gwałtownie wzrosła z około 35 dolarów za uncję w 1970 roku do ponad 650 dolarów za uncję w 1980 roku!

Grafika: Wykres złota w czasie złotego boom w latach 70 wykres

W związku z kryzysem naftowym (cena ropy wzrosła o 135 razy) i szalejącą inflacją (14% w USA) realna wartość złota w tym czasie wzrosła do największej w historii, co obrazuje poniższy wykres.

Grafika: Wykres wartości złota w czasie złotego boom w latach 70 wykres z uwzględnieniem wskaźnika inflacji

Spadek wartości złota w latach 80. i 90.

Lata 80. przyniosły znaczny spadek wartości złota wraz ze spadkiem inflacji i wzrostem stóp procentowych, dlatego był to bardzo dobry moment, aby zakupić złoto inwestycyjne. Wówczas po spadkach ceny kształtowały się na poziomie około 300-400 dolarów za uncję.

Pod koniec lat 90. ceny złota były stosunkowo stabilne, lecz nadal znajdowały się na niskim poziomie. W tym przypadku wartość uncji złota pod koniec 1999 roku spadła nawet do poziomu poniżej 300 dolarów także przy uwzględnieniu wskaźnika inflacji.

Grafika: Wykres spadku ceny złota w latach 80-90

Grafika: Wykres spadku wartości złota w latach 80-90 z uwzględnieniem wskaźnika inflacji

Od początku XXI wieku do kryzysu finansowego

Na początku XXI wieku złoto rozpoczęło długi trend wzrostowy. Napięcia geopolityczne na świecie, między innymi zamach na World Trade Center i wojny w Iraku i Afganistanie, niepewność gospodarcza, niskie stopy procentowe i zwiększony popyt inwestycyjny przyczyniły się do stopniowego wzrostu wartości złota. Wówczas wartość uncji złota urosła z poziomu 300 przez około 700 dolarów, aż do ponad 1000 dolarów.

Dodatkowo kryzys finansowy i recesja (oznaczona szarym kolorem) z 2008 roku doprowadził do gwałtownego wzrostu popytu na bezpieczne aktywa, dlatego ceny po odreagowaniu znów poszybowały w górę. W 2011 roku złoto osiągnęło rekordowy poziom cen wynoszący ponad 1900 dolarów za uncję.

Aktualna wartość złota

Po szczycie z 2011 roku wartość złota zaczęła spadać, przeszedł okres uspokojenia i korekty. Wartość złota ze wskaźnikami inflacyjnymi spadła do około 14000 dolarów, natomiast cena z 1900 dolarów spadła do 1000-1300 dolarów i utrzymała się w tym przedziale od 2013 do 2018 roku.

Wydarzenia geopolityczne, w tym następujące w latach 20. XX wieku najsłynniejsza choroba świata, ochłodzenie gospodarcze oraz środowisko inflacyjne, następnie wojna na Ukrainie, a także polityka banków światowych nastawiona na dodruk pieniądza i działanie związane ze skupem złota od 2018 roku zaczęły ponownie kształtować wzrost wartości złota do granic rekordowych poziomów. Przy uwzględnieniu samej ceny złoto sięgnęło rekordowych poziomów, natomiast jeśli chodzi o wyniki z uwzględnieniem wskaźnika inflacji, wartość złota nie rosła tak szybko, jak mogłaby i nie przebiła jeszcze poziomu z 2011 roku.

Grafika: Wykres złota od początku XXI do dziś

Grafika: Wykres wartości złota od początku XXI do dziś z uwzględnieniem wskaźnika inflacji

Oczekiwania rynku względem wartości złota

Aktualnie cena złota wynosi około 1925 USD za jedną uncję, co jest jedną z wyższych wartości w ciągu ostatnich miesięcy. Biorąc jednak pod uwagę aktualne warunki geopolityczne, wielu specjalistów (np. Bart Melek, dyrektor zarządzający TD Securities i globalny szef ds. strategii surowcowej, David Neuhauser, założyciel Livermore Partners, znany wszystkim Robert Kiyosaki) wciąż ocenia złoto jako niedowartościowane aktywo inwestycyjne i spodziewa się wzrostu do poziomu 2500 dolarów za uncję do końca 2025 roku.

Podsumujmy wpis

Zatem czy wartość złota w czasie ulegała zmianom na przestrzeni wieków? Tak! Czy możemy spodziewać się dalszego wzrostu wartości złota? Analizując obecną sytuację, geopolityczną, ekonomiczną oraz zachowania dużych instytucji i banków wiele wskazuje na niepewne czasy i towarzyszący wzrostom inflacji — wzrost inflacji sprzyja natomiast utrzymaniu wysokiej wartości złota. Obserwując wypowiedzi specjalistów zarówno tych z sektora bankowego, jak i niezależnych nadal widać pozytywne prognozy wartości królewskiego metalu.

Wykresy pochodzą z danych w portalu: https://www.macrotrends.net/1333/historical-gold-prices-100-year-chart