Premia nad spot — ile realnie dopłacasz do ceny kruszcu
Cena, którą widzisz na wykresie notowań, dotyczy hurtowego obrotu metalem — sztaby ważącej kilkanaście kilogramów, rozliczanej między instytucjami. Kupując sztabkę albo monetę, płacisz więcej: za rafinację, bicie, certyfikat, transport, ubezpieczenie i marżę sprzedawcy. Ta różnica to premia nad spot i nikt jej w Polsce systematycznie nie publikuje.
IDF Metale mierzy ją codziennie na własnym katalogu i publikuje jako Indeks premii IDF Metale — w całości, razem z plikiem do pobrania. Dane obejmują 60 dni (11 sierpnia 2026 – 9 października 2026). Wolno je cytować i przedrukowywać, wystarczy wskazać źródło.
Według Indeksu premii IDF Metale z 9 października 2026 premia ponad cenę spot przy zakupie jednej sztuki wynosi: sztabki złota 50–250 g — 2,91%; złote monety uncjowe — 3,29%; sztabki złota do 5 g — 14,85%; srebrne monety uncjowe (od ręki, z VAT) — 32,43%.
Jak premia zmieniała się w czasie
Źródło: IDF Metale (idfmetale.pl), Indeks premii nad cenę spot, dane z okresu 11 sierpnia 2026 – 9 października 2026.
Widać tu prawidłowość, która zaskakuje kupujących pierwszy raz: im mniejszy produkt, tym wyższa premia. Koszt wybicia sztabki jednogramowej i stugramowej różni się znacznie mniej niż wartość kruszcu w środku, więc na małych gramaturach narzut procentowy rośnie. Z tego samego powodu premia na srebrze jest wielokrotnie wyższa niż na złocie — ta sama praca produkcyjna przypada na dużo tańszy metal.
Indeks premii IDF Metale — stan na 9 października 2026
Kolumny pokazują, jak premia spada wraz z wielkością zamówienia. „Od ręki” to produkty dostępne w magazynie, „na zamówienie” — sprowadzane. Liczba w nawiasie to liczebność koszyka, z którego policzono medianę.
| Produkt | Gramatura | Dostępność | 1 szt. | 5 szt. | 10 szt. |
|---|---|---|---|---|---|
| Monety srebrne bulionowe | uncja (ok. 31 g) | od ręki | 32,43% (5) | 31,58% (5) | 30,73% (5) |
| Monety srebrne kolekcjonerskie | uncja (ok. 31 g) | na zamówienie | 63,17% (5) | 63,17% (5) | 63,17% (5) |
| Monety złote bulionowe | 5–20 g | na zamówienie | 10,04% (9) | 9,48% (9) | 8,92% (9) |
| Monety złote bulionowe | 5–20 g | od ręki | 12,38% (4) | 11,82% (4) | 10,12% (4) |
| Monety złote bulionowe | do 5 g | na zamówienie | 13,54% (4) | 12,93% (4) | 12,38% (4) |
| Monety złote bulionowe | do 5 g | od ręki | 17,16% (5) | 16,55% (5) | 15,94% (5) |
| Monety złote bulionowe | uncja (ok. 31 g) | na zamówienie | 3,29% (7) | 2,77% (7) | 2,31% (7) |
| Sztabki złota | 50–250 g | na zamówienie | 2,91% (17) | 2,39% (17) | 1,87% (17) |
| Sztabki złota | 50–250 g | od ręki | 3,51% (3) | 3,00% (3) | 2,48% (3) |
| Sztabki złota | 5–20 g | na zamówienie | 4,15% (9) | 3,63% (9) | 3,10% (9) |
| Sztabki złota | 5–20 g | od ręki | 9,79% (5) | 8,14% (5) | 7,68% (5) |
| Sztabki złota | do 5 g | na zamówienie | 14,85% (13) | 14,47% (13) | 13,70% (13) |
| Sztabki złota | do 5 g | od ręki | 15,42% (4) | 13,89% (4) | 13,32% (4) |
| Sztabki złota | powyżej 250 g | na zamówienie | 1,78% (11) | 1,61% (11) | 1,61% (11) |
| Sztabki złota | uncja (ok. 31 g) | na zamówienie | 4,09% (8) | 3,56% (8) | 3,04% (8) |
Źródło: IDF Metale (idfmetale.pl), Indeks premii nad cenę spot, dane z dnia 9 października 2026. Licencja CC BY 4.0.
Jak to liczymy
Premia = (cena detaliczna brutto − wartość spot metalu zawartego w produkcie) / wartość spot × 100. Cena pochodzi z tego samego endpointu, z którego liczy ją strona produktu; spot z tego samego źródła, co kalkulator na stronie; masa czystego metalu z kartoteki towarowej. Pomiar codziennie rano. Publikujemy wyłącznie agregaty — mediana koszyka liczącego co najmniej 3 produkty; premie pojedynczych produktów nie są udostępniane. Skrajności poniżej −5% i powyżej 300% odrzucamy jako błąd danych (monety kolekcjonerskie wyceniane numizmatycznie, nie kruszcowo).
Dwa zastrzeżenia, o których warto wiedzieć, zanim ktoś porówna te liczby z inną ofertą. Po pierwsze, premia liczona jest od ceny detalicznej brutto — przy srebrze zawiera więc podatek VAT, którego złoto inwestycyjne nie ma. Po drugie, premia nie jest tym samym co marża: mieści się w niej także koszt mennicy, transportu i ubezpieczenia, na które sprzedawca nie ma wpływu.
Co z tego wynika przy zakupie
Liczby z tabeli mają prosty przekład na decyzję zakupową. Premia spada wraz z gramaturą: ten sam kruszec w sztabce 1 g kosztuje procentowo wielokrotnie więcej niż w sztabce 100 g czy kilogramowej. Jeśli kupujesz z myślą o wartości kruszcu, a nie o prezencie, większy format jest tańszym sposobem gromadzenia tej samej ilości złota.
Druga zależność dotyczy ilości: przy zakupie kilku sztuk naraz premia bywa niższa niż przy jednej — kolumny w tabeli pokazują to osobno dla 1, 5 i 10 sztuk. Trzecia rzecz to wybór między sztabką a monetą: moneta bulionowa ma zwykle wyższą premię, ale łatwiej ją sprzedać w częściach. Przy srebrze do premii dochodzi jeszcze VAT, którego złoto inwestycyjne nie ma — i dlatego liczby dla srebra wyglądają dramatyczniej niż dla złota.
Premia działa też w drugą stronę: przy odsprzedaży liczy się cena skupu, a nie ta, którą zapłaciłeś. Im niższa premia przy zakupie, tym mniejszy dystans do odrobienia. Aktualne stawki odkupu publikujemy otwarcie na stronie skupu.
Najczęstsze pytania o premię nad spot
Czym jest premia nad spot?
To różnica między ceną detaliczną produktu a wartością zawartego w nim kruszcu według notowania spot, podawana w procentach. Mieści w sobie koszt wytworzenia w mennicy, opakowanie i certyfikat, transport, ubezpieczenie oraz marżę dealera — nie jest więc tym samym co marża sprzedawcy.
Dlaczego premia przy małych sztabkach jest wyższa?
Bo koszt wybicia, opakowania i certyfikatu jest podobny niezależnie od ilości kruszcu w środku. Przy sztabce 1 g rozkłada się on na gram złota wielokrotnie mocniej niż przy sztabce 100 g czy kilogramowej. Dlatego przy większym kapitale większe formaty są tańszym sposobem gromadzenia tej samej ilości metalu.
Dlaczego premia przy srebrze wygląda tak wysoko?
Z dwóch powodów naraz. Po pierwsze, srebro inwestycyjne nie jest zwolnione z VAT — do ceny dochodzi 23 procent, którego przy złocie nie ma. Po drugie, sam kruszec jest kilkadziesiąt razy tańszy, więc stały koszt wybicia stanowi znacznie większy procent wartości produktu.
Skąd pochodzą te dane?
Liczymy je z własnych cen detalicznych i z notowań spot, którymi wyceniamy produkty w sklepie — dzień po dniu, osobno dla każdego koszyka. Zbiór udostępniamy na licencji CC BY 4.0, w formacie CSV i JSON, z podaniem źródła.
Czy premia ma znaczenie przy sprzedaży metalu?
Tak, i to większe niż przy zakupie. Przy odsprzedaży liczy się cena skupu, a nie ta, którą zapłaciłeś — im niższa premia przy wejściu, tym mniejszy dystans do odrobienia. Aktualne stawki odkupu publikujemy otwarcie na stronie skupu.
Dane do pobrania i zasady cytowania
Zbiór udostępniamy na licencji CC BY 4.0 (warunki licencji). Można go używać komercyjnie, przetwarzać i publikować — pod warunkiem wskazania źródła.
- Pobierz pełne dane w formacie CSV — jeden wiersz na pomiar, wszystkie dni i koszyki.
- Ten sam zbiór w formacie JSON — do użycia w kodzie.
Sugerowany sposób cytowania: IDF Metale, „Indeks premii nad cenę spot”, dane z 9 października 2026, idfmetale.pl/pl/premia-nad-spot
Dziennikarzom i analitykom udostępniamy dane w innym układzie albo z komentarzem — bez żadnych warunków i bez oczekiwań co do linkowania. Kontakt: [email protected]. Ostatnia aktualizacja zbioru: 9 października 2026.