Premia nad spot — ile realnie dopłacasz do ceny kruszcu
Cena, którą widzisz na wykresie notowań, dotyczy hurtowego obrotu metalem — sztaby ważącej kilkanaście kilogramów, rozliczanej między instytucjami. Kupując sztabkę albo monetę, płacisz więcej: za rafinację, bicie, certyfikat, transport, ubezpieczenie i marżę sprzedawcy. Ta różnica to premia nad spot i nikt jej w Polsce systematycznie nie publikuje.
My mierzymy ją codziennie na własnym katalogu i udostępniamy w całości — razem z plikiem do pobrania. Dane obejmują 41 dni (11 sierpnia 2026 – 20 września 2026). Wolno je cytować i przedrukowywać, wystarczy wskazać źródło.
Jak premia zmieniała się w czasie
Widać tu prawidłowość, która zaskakuje kupujących pierwszy raz: im mniejszy produkt, tym wyższa premia. Koszt wybicia sztabki jednogramowej i stugramowej różni się znacznie mniej niż wartość kruszcu w środku, więc na małych gramaturach narzut procentowy rośnie. Z tego samego powodu premia na srebrze jest wielokrotnie wyższa niż na złocie — ta sama praca produkcyjna przypada na dużo tańszy metal.
Premia dziś, 20 września 2026
Kolumny pokazują, jak premia spada wraz z wielkością zamówienia. „Od ręki” to produkty dostępne w magazynie, „na zamówienie” — sprowadzane. Liczba w nawiasie to liczebność koszyka, z którego policzono medianę.
| Produkt | Gramatura | Dostępność | 1 szt. | 5 szt. | 10 szt. |
|---|---|---|---|---|---|
| Monety srebrne bulionowe | uncja (ok. 31 g) | od ręki | 32,27% (7) | 31,61% (7) | 30,95% (7) |
| Monety srebrne kolekcjonerskie | uncja (ok. 31 g) | na zamówienie | 52,21% (5) | 52,21% (5) | 52,21% (5) |
| Monety złote bulionowe | 5–20 g | na zamówienie | 10,24% (9) | 9,68% (9) | 9,13% (9) |
| Monety złote bulionowe | 5–20 g | od ręki | 12,32% (4) | 11,75% (4) | 10,07% (4) |
| Monety złote bulionowe | do 5 g | od ręki | 17,25% (9) | 16,08% (9) | 15,49% (9) |
| Monety złote bulionowe | uncja (ok. 31 g) | na zamówienie | 4,35% (5) | 3,82% (5) | 3,29% (5) |
| Monety złote bulionowe | uncja (ok. 31 g) | od ręki | 4,20% (3) | 2,75% (3) | 2,31% (3) |
| Sztabki złota | 50–250 g | na zamówienie | 4,59% (18) | 4,07% (18) | 3,60% (18) |
| Sztabki złota | 5–20 g | na zamówienie | 7,83% (12) | 7,33% (12) | 7,33% (12) |
| Sztabki złota | do 5 g | na zamówienie | 15,70% (10) | 15,12% (10) | 14,53% (10) |
| Sztabki złota | do 5 g | od ręki | 15,00% (7) | 13,27% (7) | 12,70% (7) |
| Sztabki złota | powyżej 250 g | na zamówienie | 5,11% (11) | 4,62% (11) | 4,36% (11) |
| Sztabki złota | uncja (ok. 31 g) | na zamówienie | 4,11% (6) | 3,58% (6) | 3,06% (6) |
Jak to liczymy
Premia = (cena detaliczna brutto − wartość spot metalu zawartego w produkcie) / wartość spot × 100. Cena pochodzi z tego samego endpointu, z którego liczy ją strona produktu; spot z tego samego źródła, co kalkulator na stronie; masa czystego metalu z kartoteki towarowej. Pomiar codziennie rano. Publikujemy wyłącznie agregaty — mediana koszyka liczącego co najmniej 3 produkty; premie pojedynczych produktów nie są udostępniane. Skrajności poniżej −5% i powyżej 300% odrzucamy jako błąd danych (monety kolekcjonerskie wyceniane numizmatycznie, nie kruszcowo).
Dwa zastrzeżenia, o których warto wiedzieć, zanim ktoś porówna te liczby z inną ofertą. Po pierwsze, premia liczona jest od ceny detalicznej brutto — przy srebrze zawiera więc podatek VAT, którego złoto inwestycyjne nie ma. Po drugie, premia nie jest tym samym co marża: mieści się w niej także koszt mennicy, transportu i ubezpieczenia, na które sprzedawca nie ma wpływu.
Dane do pobrania i zasady cytowania
Zbiór udostępniamy na licencji CC BY 4.0 (warunki licencji). Można go używać komercyjnie, przetwarzać i publikować — pod warunkiem wskazania źródła.
- Pobierz pełne dane w formacie CSV — jeden wiersz na pomiar, wszystkie dni i koszyki.
- Ten sam zbiór w formacie JSON — do użycia w kodzie.
Sugerowany sposób cytowania: IDF Metale, „Indeks premii nad cenę spot”, dane z 20 września 2026, idfmetale.pl/pl/premia-nad-spot
Dziennikarzom i analitykom udostępniamy dane w innym układzie albo z komentarzem — bez żadnych warunków i bez oczekiwań co do linkowania. Kontakt: [email protected]. Ostatnia aktualizacja zbioru: 20 września 2026.