Złoto w fundacji rodzinnej a CIT. Co wynika z interpretacji z 2026 roku

Skąd w ogóle bierze się wątpliwość

Fundacja rodzinna działa na podstawie ustawy z 26 stycznia 2023 roku. Może gromadzić i posiadać mienie, a metal fizyczny jest mieniem jak każde inne. Kłopot zaczyna się przy sprzedaży. Ustawa pozwala fundacji prowadzić działalność gospodarczą tylko w wąskim, wyliczonym zakresie. Mieści się w nim zbywanie mienia, ale z zastrzeżeniem: pod warunkiem że mienie nie zostało nabyte wyłącznie po to, żeby je dalej zbyć. Dochód z działalności wykraczającej poza ten katalog jest opodatkowany stawką sankcyjną w wysokości 25 procent. I tu pojawia się pytanie, które zadaje sobie każdy zarządzający: skoro złoto kupuje się z myślą o sprzedaży kiedyś w przyszłości, to czy nie jest to dokładnie „nabycie wyłącznie w celu dalszego zbycia”.

Co ustalił organ

Z wnioskiem wystąpiła fundacja rodzinna planująca kupno złota fizycznego, zarówno sztabek, jak i monet bulionowych. We wniosku podkreśliła trzy rzeczy: że nabycie ma być okazjonalne, że nie będą mu towarzyszyć działania właściwe dla podmiotów zawodowo handlujących metalami, i że złoto ma pełnić funkcję zabezpieczenia wartości posiadanych środków, a nie szerszą funkcję gospodarczą. Dyrektor KIS uznał to stanowisko za prawidłowe w interpretacji o sygnaturze 0111-KDIB1-2.4010.30.2026.2.END. Wniosek jest taki, że przy takim opisie sprawy okazjonalne zbywanie złota inwestycyjnego w ogóle nie jest działalnością gospodarczą. A skoro nie jest, to nie trzeba badać, czy mieści się w katalogu z ustawy, i przychód może korzystać ze zwolnienia.

Na co patrzył organ

Uzasadnienie jest ciekawsze niż sama konkluzja, bo pokazuje kryteria. Organ zwrócił uwagę na to, czy fundacja:

• nabywa kruszec okazjonalnie, a nie w sposób powtarzalny i zorganizowany
• ma infrastrukturę i personel wyspecjalizowany w obrocie metalami szlachetnymi, czy też ich nie ma
• kupuje w celu zabezpieczenia wartości posiadanych środków, czy w celu zarobku na obrocie
• podejmuje działania właściwe dla profesjonalisty w tej branży

Czego ta interpretacja nie przesądza

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie tego, kto o nią wystąpił, i tylko w opisanym przez niego stanie faktycznym. Nie jest przepisem ani wyrokiem, nie wiąże organu w sprawie innej fundacji i może zostać zmieniona. Praktyka organów w sprawie nietypowych aktywów bywa niespójna, o czym piszą wprost kancelarie zajmujące się fundacjami. Dlatego fundacja, która planuje większą alokację, zwykle występuje o własną interpretację. To jest decyzja jej doradcy podatkowego, nie sprzedawcy kruszcu.

Jak to wygląda po stronie lady

Z naszej perspektywy widać to praktycznie. Fundacja, która kupuje raz i zamierza trzymać kruszec latami, wygląda zupełnie inaczej niż podmiot, który wchodzi i wychodzi z pozycji co kwartał. Różnicę widać nawet w rozmowie: pierwsza pyta o przechowanie, ubezpieczenie i o to, jak wykazać metal w spisie mienia, druga pyta o spread i o to, jak szybko da się odsprzedać. Obie rozmowy dotyczą działań całkowicie legalnych, natomiast opisują dwa różne stany faktyczne, a w konsekwencji dwie różne kwalifikacje podatkowe. Ocena, który z nich odpowiada sytuacji danej fundacji, należy do jej doradcy, nie do sprzedawcy. Naszą rolą jest dostarczyć dokumenty, które pozwolą jej pokazać, co i kiedy kupiła.

Dokumenty, które zostają po takim zakupie

Niezależnie od tego, jak fundacja zakwalifikuje transakcję, potrzebuje kompletnej dokumentacji zakupu. Standardowy komplet przy zakupie instytucjonalnym to:

• faktura wystawiona na fundację
• wykaz sztab z producentem, próbą, masą i numerem seryjnym
• certyfikaty mennicy
• potwierdzenie zdeponowania, jeśli kruszec zostaje w skarbcu
• wycena stanu na dzień bilansowy, na potrzeby sprawozdania

O autorze

Marek Bacławski prowadzi IDF Metale od 2005 roku. Firma jest wpisana do rejestru działalności kantorowej NBP pod numerem 18767/2022 i sprzedaje wyłącznie kruszec z mennic akredytowanych przez LBMA, czyli London Bullion Market Association, organizację wyznaczającą światowe standardy próby i wagi. Ten tekst ma charakter informacyjny. Nie jest poradą podatkową ani prawną. Skutki podatkowe zakupu i sprzedaży metali przez fundację rodzinną zależą od okoliczności konkretnej sprawy i powinny zostać potwierdzone z doradcą podatkowym fundacji.