Gold/silver ratio. Co mówi relacja ceny złota do ceny srebra

Jak się go liczy

Zapisuje się go na dwa sposoby, z ukośnikiem i bez: gold/silver ratio albo gold silver ratio. Rachunek jest jednodziałaniowy: cena uncji złota podzielona przez cenę uncji srebra. Waluta nie ma znaczenia, bo się skraca. Wskaźnik wyliczony z cen w złotych, dolarach czy euro wyjdzie taki sam, o ile obie ceny pochodzą z tego samego momentu. Z danych powyżej: 16 291,44 podzielone przez 240,82 daje 67,6. Czyta się to tak, że jedna uncja złota kosztowała tyle, co niespełna 68 uncji srebra. Ta niezależność od waluty jest jedyną prawdziwą zaletą wskaźnika złoto/srebro. Cena złota w złotych zmienia się z dwóch powodów naraz: bo rusza się rynek kruszcu i bo rusza się kurs walutowy. Wskaźnik wycina drugi z nich i pokazuje sam ruch względny obu metali.

Skąd się w ogóle wziął

Wskaźnik jest starszy niż rynek, który go dziś liczy. W systemach bimetalicznych relacja złota do srebra nie wynikała z notowań, tylko była ustalana ustawą. Amerykański Coinage Act z 1792 roku zapisał ją jako 15 do 1 i przez lata tak wyglądał tam pieniądz: moneta srebrna i złota miały mieć wartość w tej właśnie proporcji. Systemy bimetaliczne rozpadły się w XIX wieku, między innymi dlatego, że sztywna proporcja nie nadążała za rzeczywistą podażą obu metali. Od tego czasu wskaźnik nie jest już wielkością ustalaną, tylko obserwowaną: wypadkową dwóch osobnych rynków. Warto to zapamiętać, bo tłumaczy najczęstsze nieporozumienie. Liczba 15 bywa przywoływana jako „naturalny” albo „historyczny” poziom, do którego rynek powinien wrócić. Nie była to jednak żadna naturalna równowaga, tylko decyzja administracyjna sprzed ponad dwóch stuleci, podjęta w zupełnie innej gospodarce.

Jak szeroko potrafi się wahać

W ostatnim półwieczu wskaźnik poruszał się w bardzo szerokim paśmie: od okolic kilkunastu do przeszło stu. Dolny skraj przypadł na początek 1980 roku, w czasie gwałtownego wzrostu ceny srebra. Górny na rok 2020, kiedy srebro taniało szybciej niż złoto i wskaźnik osiągnął najwyższe wartości w historii notowań. Rozpiętość rzędu sześciokrotnej różnicy między skrajnościami mówi rzecz istotną: to nie jest wskaźnik oscylujący wokół stabilnej średniej. Wielkości takie jak „średnia historyczna” zależą tu bardzo mocno od tego, jaki okres się wybierze, a różne źródła podają różne liczby właśnie dlatego, że liczą je z różnych przedziałów. Drugi powód szerokich wahań tkwi w samych metalach. Złoto jest kupowane głównie jako aktywo i jako biżuteria. Srebro jest w dużej części surowcem przemysłowym — idzie do elektroniki, fotowoltaiki i medycyny. W okresach słabszej koniunktury przemysłowej srebro traciło historycznie składnik popytu, którego złoto nie ma. To opis mechanizmu obserwowanego w przeszłości, nie teza o bieżącej ani przyszłej sytuacji. Wskaźnik rośnie wtedy nie dlatego, że złoto „drożeje względem srebra”, tylko dlatego, że oba metale odpowiadają na inne rzeczy.

Reguła 80/50, czyli cudza teza, o którą ludzie pytają

W anglojęzycznych serwisach bulionowych powtarza się tak zwana reguła 80/50, przypisująca przekroczeniu poziomu 80 i spadkowi poniżej 50 znaczenie oceniające dla obu metali. Przytaczamy ją wyłącznie dlatego, że jest to jedno z najczęściej zadawanych pytań o ten wskaźnik. Nie jest to nasze twierdzenie i nie stosujemy go. Dwa powody. Progi nie wynikają z żadnego modelu, tylko z obejrzenia wykresu z wybranego okresu; przy innym oknie czasowym wypadłyby gdzie indziej. I nie istnieje mechanizm, który sprowadzałby wskaźnik z powrotem między nie: potrafi on pozostawać poza tymi poziomami przez lata. Wskaźnik złoto/srebro opisuje, co się stało z dwiema cenami. Nie mówi, co się z nimi stanie, i nie odpowiada na pytanie, co z tym zrobić. Tego pytania ten artykuł nie podejmuje.

Czego wskaźnik nie uwzględnia

Jest jeszcze rzecz, o której wykresy milczą, a która przy fizycznym kruszcu waży sporo. Wskaźnik liczy się z notowań hurtowych, a po notowaniach nikt nie sprzedaje w detalu. Między notowaniem a ceną w kasie stoi premia, a przy srebrze dochodzi do niej podatek, którego złoto inwestycyjne nie ma. Wskaźnik obliczony z cen, jakie realnie płaci kupujący detaliczny, wygląda więc inaczej niż ten z wykresu, i różnica nie jest kosmetyczna. Z naszej praktyki w Katowicach, Warszawie i Krakowie wynika, że to właśnie jest najczęstsze zaskoczenie u osób, które przyszły z gotowym wyliczeniem z internetu. Rachunek na notowaniach i rachunek na cenach detalicznych to dwa różne rachunki. Rozbiór ceny detalicznej na części opisujemy w tekście o tym, jak zacząć inwestować w złoto, a różnice między metalami w złoto czy srebro. Drugie zaskoczenie dotyczy kierunku. Wskaźnik bywa czytany tak, jakby jego zmiana oznaczała zmianę ceny złota. Tymczasem może się poruszyć wyłącznie dlatego, że zmieniło się srebro, a złoto stało w miejscu. Sam wskaźnik nie mówi, który z metali się ruszył.

Gdzie sprawdzić bieżące notowania

Poniższa część jest informacją handlową i nie należy już do wywodu o wskaźniku. Wskaźnik jest ilorazem dwóch notowań, więc wystarczą aktualne ceny obu metali. U nas przeliczają się mniej więcej co kwadrans. Ceny mają charakter informacyjny i nie stanowią oferty w rozumieniu Kodeksu cywilnego, czyli widoczna kwota nie jest zablokowana i może się zmienić do momentu potwierdzenia transakcji.

• cena złota — bieżące notowanie i wykres
• złoto inwestycyjne — sztabki i monety
• srebro inwestycyjne — sztabki i monety srebrne

Powiązane teksty: złoto czy srebro oraz jak zacząć inwestować w złoto.

Źródła

• Notowania użyte w tekście: Swissquote, odczyt 14 sierpnia 2026, godz. 23:00
• Narodowy Bank Polski — cena złota: nbp.pl
• LBMA — dane o rynku złota i srebra: lbma.org.uk
• Silver Institute — struktura popytu przemysłowego na srebro: silverinstitute.org

O autorze

Marek Bacławski — Prezes Zarządu IDFMETALE P.S.A., dealer kruszców zarejestrowany w NBP. Od kilkunastu lat prowadzi obrót złotem i srebrem inwestycyjnym w oddziałach w Katowicach, Warszawie i Krakowie.